Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành theo từng lĩnh vực

Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành không chỉ gồm những từ khó hoặc ít gặp. Đó còn là hệ thống thuật ngữ được sử dụng theo quy ước trong từng lĩnh vực như kế toán, ngân hàng, thuế, bảo hiểm, kỹ thuật, xây dựng, y tế và hành chính văn phòng.

Cùng một từ tiếng Anh có thể mang nghĩa khác nhau khi xuất hiện trong báo cáo tài chính, hợp đồng, hướng dẫn vận hành hoặc hồ sơ bệnh án. Vì vậy, người học và người dịch cần tra cứu thuật ngữ theo đúng lĩnh vực, loại tài liệu và ngữ cảnh sử dụng.

Hub này tập hợp các bộ từ vựng tiếng Anh chuyên ngành hiện có tại BKMOS, giúp sinh viên, người đi làm và biên dịch viên nhanh chóng tìm đến nhóm nội dung phù hợp.

Bài viết thuộc hệ thống Kho từ vựng và thuật ngữ đa ngôn ngữ của BKMOS.

Tra cứu từ vựng tiếng Anh theo từng lĩnh vực

Người đọc có thể lựa chọn nhóm nội dung phù hợp với tài liệu hoặc công việc đang xử lý:

Nếu cần học các nhóm từ dùng trong đời sống, giao tiếp hoặc du lịch, bạn nên chuyển sang hub Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề.

Từ vựng chuyên ngành khác gì từ vựng phổ thông?

Từ vựng phổ thông thường được sử dụng trong nhiều hoàn cảnh. Thuật ngữ chuyên ngành lại gắn với một khái niệm, nghiệp vụ hoặc đối tượng cụ thể trong từng lĩnh vực.

Ví dụ, từ provision có thể được hiểu là sự cung cấp trong ngôn ngữ phổ thông, nhưng trong tài liệu tài chính có thể chỉ khoản dự phòng. Trong hợp đồng, từ này lại có thể được dùng với nghĩa điều khoản hoặc quy định.

Tương tự, từ current có thể mang nghĩa hiện tại, dòng điện hoặc dòng chảy tùy theo tài liệu. Từ bearing có thể chỉ phương hướng, mối liên hệ hoặc vòng bi trong ngành cơ khí.

Do đó, khi tra cứu thuật ngữ chuyên ngành, người đọc cần xác định:

• Tài liệu thuộc lĩnh vực nào;
• Thuật ngữ đang mô tả sự vật, hành động hay nghiệp vụ;
• Từ thường kết hợp với những thuật ngữ nào khác;
• Cách dùng nào đã được áp dụng trong toàn bộ tài liệu;
• Có tên gọi chính thức hoặc tiêu chuẩn ngành hay không.

1. Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kinh tế – tài chính

Nhóm kinh tế – tài chính có phạm vi rộng, bao gồm kế toán, ngân hàng, thuế, bảo hiểm, báo cáo tài chính và bất động sản. Một thuật ngữ có thể được hiểu khác nhau tùy theo nghiệp vụ và hệ thống kế toán áp dụng.

Từ vựng chuyên ngành kế toán

Bài Từ vựng chuyên ngành kế toán tập hợp các thuật ngữ thường xuất hiện trong sổ sách, chứng từ, báo cáo và công việc kế toán doanh nghiệp.

Khi tra cứu, cần phân biệt các nhóm như tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, công nợ, dòng tiền và kết quả kinh doanh. Không nên dịch một tên tài khoản chỉ dựa vào nghĩa của từng từ riêng lẻ.

Từ điển tiếng Anh chuyên ngành thuế

Từ điển tiếng Anh chuyên ngành thuế cung cấp các thuật ngữ liên quan đến người nộp thuế, tờ khai, thu nhập chịu thuế, thuế suất, miễn giảm, kiểm tra và nghĩa vụ thuế.

Thuật ngữ thuế thường phụ thuộc vào hệ thống pháp luật và quốc gia áp dụng. Khi dịch hồ sơ thuế của Việt Nam, người dịch cần tránh sử dụng máy móc tên cơ quan hoặc loại thuế của một quốc gia khác.

Từ vựng dịch báo cáo tài chính

Bài Từ vựng tiếng Anh dịch báo cáo tài chính hỗ trợ tra cứu các chỉ tiêu thường gặp trong bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và các bảng biểu tài chính.

Khi xử lý báo cáo tài chính, cần duy trì cách dịch thống nhất giữa các kỳ, các biểu mẫu và phần thuyết minh. Việc thay đổi thuật ngữ giữa các trang có thể khiến người đọc hiểu nhầm rằng đó là những chỉ tiêu khác nhau.

Từ vựng chuyên ngành ngân hàng

193 từ vựng tiếng Anh chuyên ngành ngân hàng giới thiệu các khái niệm liên quan đến tài khoản, séc, tín dụng, lãi suất, thanh toán và hoạt động giao dịch.

Người học nên phân loại từ theo từng nghiệp vụ như tiền gửi, cho vay, thanh toán quốc tế, thẻ, chuyển tiền và quản lý rủi ro. Việc học theo nghiệp vụ giúp nhận biết mối quan hệ giữa các thuật ngữ tốt hơn.

Từ vựng chuyên ngành bảo hiểm

Bài Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành bảo hiểm bao gồm các thuật ngữ về hợp đồng, quyền lợi, phí bảo hiểm, định phí, bồi thường, đại lý và tái bảo hiểm.

Trong lĩnh vực này, cần phân biệt rõ người được bảo hiểm, bên mua bảo hiểm, người thụ hưởng, doanh nghiệp bảo hiểm và đơn vị môi giới. Các chủ thể này có thể có quyền và nghĩa vụ hoàn toàn khác nhau.

Từ vựng tiếng Anh về bất động sản

Từ vựng tiếng Anh về bất động sản tập trung vào dự án, chủ đầu tư, diện tích, căn hộ, tiện ích, đặt cọc, thanh toán và giao dịch tài sản.

Bất động sản có sự giao thoa giữa kinh tế, xây dựng và pháp luật. Vì vậy, người dịch cần xác định thuật ngữ đang mô tả đặc điểm công trình, hoạt động đầu tư hay quyền đối với tài sản.

Người muốn vận dụng các thuật ngữ trên trong văn bản hoàn chỉnh có thể tham khảo bài luyện dịch thuật tiếng Anh kinh tế.

2. Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật – công nghệ

Tài liệu kỹ thuật thường sử dụng nhiều danh từ ghép, từ viết tắt, mã thiết bị, đơn vị đo và tên linh kiện. Cách dịch thuật ngữ cần phù hợp với chức năng thực tế của máy móc, không chỉ dựa vào hình thức bên ngoài.

Từ điển chuyên ngành ô tô

Từ điển tiếng Anh chuyên ngành ô tô tổng hợp tên các hệ thống, bộ phận, linh kiện và khái niệm liên quan đến động cơ, truyền động, điện và bảo dưỡng xe.

Khi tra cứu tên linh kiện ô tô, cần kiểm tra model xe, vị trí lắp đặt, chức năng và sơ đồ kỹ thuật. Một bộ phận có thể được gọi khác nhau giữa nhà sản xuất, tài liệu sửa chữa và thị trường sử dụng.

Tên máy công trình bằng tiếng Anh

Bài Tên máy công trình bằng tiếng Anh hỗ trợ nhận diện các loại máy xúc, máy ủi, máy nâng, máy trộn, xe tải và thiết bị phục vụ thi công.

Khi dịch tên máy, người dịch cần xác định đúng loại thiết bị, cơ cấu hoạt động và công việc mà máy thực hiện. Không nên dùng một tên chung cho nhiều loại máy có chức năng khác nhau.

Các loại bơm trong tiếng Anh

Các loại bơm trong tiếng Anh giới thiệu tên gọi của nhiều thiết bị bơm được sử dụng trong công nghiệp, cấp thoát nước và hệ thống kỹ thuật.

Thuật ngữ về máy bơm thường liên quan đến nguyên lý vận hành, loại chất lỏng, hướng chuyển động và điều kiện sử dụng. Đây là những thông tin cần kiểm tra trước khi lựa chọn cách dịch.

Từ vựng về vật liệu xây dựng

Bài Từ vựng tiếng Anh về vật liệu xây dựng tập hợp tên vật liệu, dụng cụ và một số thiết bị thường gặp trong thi công.

Ngoài tên vật liệu, tài liệu xây dựng còn có thể yêu cầu dịch đặc tính như độ bền, khả năng chịu lực, chống cháy, chống ăn mòn, cách nhiệt và độ thấm. Những đặc tính này cần được thể hiện đúng theo thông số kỹ thuật.

Tên các loại gỗ và cây bằng tiếng Anh

Tên các loại gỗ và cây bằng tiếng Anh hỗ trợ tra cứu trong tài liệu lâm nghiệp, nội thất, xuất nhập khẩu và sản phẩm gỗ.

Tên thương mại của gỗ có thể khác với tên khoa học hoặc tên gọi theo từng khu vực. Với chứng từ xuất nhập khẩu, cần kiểm tra tên khoa học, chủng loại và cách gọi được cơ quan liên quan chấp nhận.

Từ vựng chuyên ngành thiết kế đồ họa

Bài 91 từ vựng tiếng Anh chuyên ngành thiết kế đồ họa tập hợp các khái niệm liên quan đến bố cục, màu sắc, hình ảnh, phần mềm và quy trình thiết kế.

Nhiều thuật ngữ đồ họa được giữ nguyên bằng tiếng Anh trong môi trường làm việc. Tuy nhiên, khi dịch hướng dẫn hoặc tài liệu đào tạo, người dịch cần lựa chọn giữa giữ nguyên thuật ngữ, phiên giải hoặc dùng cách gọi tiếng Việt phổ biến.

Người học có thể chuyển từ tra cứu thuật ngữ sang luyện xử lý văn bản tại hub thực hành dịch thuật kỹ thuật – công nghệ.

3. Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành y tế

Y tế là lĩnh vực yêu cầu độ chính xác cao vì một từ có thể liên quan trực tiếp đến tình trạng bệnh, chẩn đoán, phương pháp điều trị hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc.

Từ vựng chuyên ngành điều dưỡng

Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành điều dưỡng tập hợp các từ liên quan đến bệnh lý, triệu chứng, chăm sóc và hoạt động trong môi trường y tế.

Người đọc cần phân biệt giữa cách gọi phổ thông và thuật ngữ chuyên môn. Một cách diễn đạt có thể phù hợp khi giao tiếp với bệnh nhân nhưng chưa chắc phù hợp trong bệnh án hoặc báo cáo y khoa.

Tên tiếng Anh các phòng, ban trong bệnh viện

Bài Tên tiếng Anh các phòng, ban trong bệnh viện giúp tra cứu tên khoa, phòng và đơn vị thường xuất hiện trong giấy ra viện, hồ sơ điều trị và tài liệu giới thiệu bệnh viện.

Tên khoa có thể khác nhau giữa các cơ sở y tế. Khi dịch hồ sơ chính thức, nên ưu tiên tên tiếng Anh do bệnh viện công bố hoặc cách gọi đã được sử dụng thống nhất trong hồ sơ.

Để rèn luyện cách xử lý thuật ngữ trong đoạn văn hoàn chỉnh, người đọc có thể tham khảo hub thực hành dịch thuật y tế – dược.

4. Từ vựng hành chính văn phòng và nghề nghiệp

Nhóm này tập trung vào môi trường doanh nghiệp, công việc văn phòng, hồ sơ nội bộ, giao tiếp nghề nghiệp và quá trình tuyển dụng.

Từ vựng chuyên ngành hành chính văn phòng

369 từ vựng tiếng Anh chuyên ngành hành chính văn phòng bao gồm thuật ngữ về thư tín, hồ sơ, cuộc họp, lưu trữ, chức danh và công việc nội bộ.

Người học nên chia danh sách thành các nhóm nhỏ như:

• Thư tín và trao đổi thông tin;
• Hồ sơ và lưu trữ tài liệu;
• Cuộc họp và lịch làm việc;
• Chức danh và bộ phận;
• Quản trị và quy trình văn phòng.

Từ vựng tiếng Anh phỏng vấn xin việc

Bài Từ vựng tiếng Anh phỏng vấn xin việc hỗ trợ người đọc trình bày kinh nghiệm, kỹ năng, trình độ, thành tích và mục tiêu nghề nghiệp.

Trong phỏng vấn, việc biết nghĩa của từ chưa đủ. Ứng viên cần sử dụng thuật ngữ trong câu hoàn chỉnh, phù hợp với vị trí ứng tuyển và có ví dụ thực tế để chứng minh năng lực.

Các từ viết tắt tiếng Anh thường gặp

500 từ viết tắt tiếng Anh thường dùng là nguồn tham khảo bổ sung cho tài liệu doanh nghiệp và chuyên ngành.

Một chữ viết tắt có thể mang nhiều nghĩa. Trước khi dịch, cần kiểm tra lĩnh vực, tên tổ chức, nội dung xung quanh và danh mục viết tắt của tài liệu.

Những nội dung về tên cơ quan nhà nước, giấy tờ visa, quân đội, tội phạm và văn bản pháp luật được tổ chức riêng tại hub Thuật ngữ hành chính – pháp lý tiếng Anh.

Cách tra cứu từ vựng tiếng Anh chuyên ngành chính xác

Đọc toàn bộ câu trước khi chọn nghĩa

Không nên chọn nghĩa chỉ dựa trên một từ đứng riêng. Chủ thể, động từ, từ đi cùng và nội dung của đoạn văn có thể quyết định cách hiểu chính xác.

Xác định loại tài liệu

Một thuật ngữ có thể được dùng khác nhau trong hợp đồng, báo cáo, hướng dẫn kỹ thuật, bệnh án hoặc tài liệu quảng cáo. Loại tài liệu cũng ảnh hưởng đến mức độ trang trọng và cách diễn đạt.

Tra cứu cả cụm từ

Nhiều thuật ngữ chuyên ngành tồn tại dưới dạng cụm cố định. Dịch riêng từng thành phần có thể tạo ra một câu đúng từng từ nhưng sai khái niệm.

Kiểm tra nguồn chuyên môn

Nên đối chiếu với tiêu chuẩn, hướng dẫn của nhà sản xuất, biểu mẫu chính thức, tài liệu của cơ quan chuyên ngành hoặc tài liệu tham chiếu do khách hàng cung cấp.

Kiểm tra hình ảnh, sơ đồ và chức năng

Đối với thiết bị, linh kiện hoặc bộ phận cơ thể, hình ảnh và vị trí thực tế có thể giúp xác định thuật ngữ chính xác hơn phần mô tả bằng chữ.

Duy trì tính nhất quán

Một thuật ngữ đã được lựa chọn cần được sử dụng thống nhất trong toàn bộ tài liệu, trừ khi ngữ cảnh thực sự thay đổi.

Cách xây dựng bảng thuật ngữ chuyên ngành

Với tài liệu dài hoặc dự án có nhiều người tham gia, nên xây dựng bảng thuật ngữ trước hoặc trong quá trình dịch.

Bảng thuật ngữ giúp biên dịch viên, hiệu đính viên và khách hàng sử dụng cùng một hệ thống từ. Đây cũng là cơ sở để kiểm tra tính nhất quán trước khi bàn giao bản dịch.

Học từ vựng kết hợp thực hành dịch thuật

Học thuộc danh sách thuật ngữ chưa đủ để tạo ra một bản dịch tốt. Người học cần đặt từ vào câu, đoạn văn và loại tài liệu cụ thể.

Một bài luyện tập có thể được thực hiện theo các bước:

1. Chọn một đoạn văn thuộc lĩnh vực đang học;
2. Xác định các thuật ngữ quan trọng;
3. Tra cứu nghĩa theo ngữ cảnh;
4. Tự dịch toàn bộ đoạn văn;
5. Kiểm tra sự thống nhất của thuật ngữ;
6. So sánh với tài liệu tham chiếu và sửa bản dịch.

Người học có thể tiếp tục với hệ thống thực hành dịch thuật Anh – Việt và Việt – Anh theo chuyên ngành do BKMOS xây dựng.

Câu hỏi thường gặp

Nên bắt đầu học từ vựng chuyên ngành nào?

Nên bắt đầu từ lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến ngành học, công việc hoặc loại tài liệu thường xuyên sử dụng. Không cần học đồng thời quá nhiều chuyên ngành khác nhau.

Có cần học toàn bộ một danh sách thuật ngữ không?

Không nhất thiết. Người học nên ưu tiên những từ xuất hiện thường xuyên, sau đó mở rộng theo từng nghiệp vụ hoặc loại tài liệu.

Có thể dùng từ điển thông thường để dịch tài liệu chuyên ngành không?

Từ điển thông thường có thể giúp xác định nghĩa ban đầu, nhưng chưa đủ để lựa chọn thuật ngữ chính xác. Cần đối chiếu thêm nguồn chuyên ngành và ngữ cảnh của tài liệu.

Vì sao một thuật ngữ có nhiều cách dịch?

Cách dịch có thể thay đổi theo lĩnh vực, quốc gia, tiêu chuẩn, loại văn bản và cách sử dụng của từng doanh nghiệp. Phương án phù hợp nhất là phương án phản ánh đúng khái niệm trong tài liệu cụ thể.

Có nên giữ nguyên thuật ngữ tiếng Anh?

Có thể giữ nguyên khi thuật ngữ đã được sử dụng phổ biến, là tên sản phẩm, mã thiết bị hoặc khách hàng yêu cầu. Khi cần, nên giải thích ở lần xuất hiện đầu tiên và sử dụng thống nhất về sau.

Dịch máy có thể xử lý thuật ngữ chuyên ngành không?

Dịch máy có thể hỗ trợ tham khảo nhưng có thể chọn sai nghĩa, không nhận diện đúng lĩnh vực hoặc sử dụng thuật ngữ thiếu nhất quán. Kết quả cần được người có năng lực chuyên môn kiểm tra lại.

Tiếp tục tra cứu

• Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kế toán
• Từ điển tiếng Anh chuyên ngành thuế
• Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành ngân hàng
• Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành bảo hiểm
• Từ điển tiếng Anh chuyên ngành ô tô
• Từ vựng tiếng Anh về vật liệu xây dựng
• Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành điều dưỡng
• Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành hành chính văn phòng

Nội dung được biên soạn và kiểm duyệt bởi Nguyễn Đình Phúc – Founder/CEO BKMOS, chuyên gia dịch thuật.

BKMOS – Chuyên gia dịch thuật của bạn.