Từ vựng là nền tảng quan trọng đối với người học ngoại ngữ, sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ, biên dịch viên và những người thường xuyên xử lý tài liệu song ngữ. Tuy nhiên, biết nghĩa cơ bản của một từ chưa đủ để sử dụng chính xác trong mọi trường hợp. Cùng một từ có thể mang nghĩa khác nhau tùy theo lĩnh vực, loại tài liệu, cấu trúc câu và mục đích sử dụng.
Kho từ vựng và thuật ngữ đa ngôn ngữ của BKMOS được xây dựng nhằm giúp người đọc tra cứu nội dung theo một hệ thống rõ ràng, thay vì phải tìm kiếm trong những danh sách từ vựng rời rạc. Nội dung hiện tập trung vào tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Nhật, bao gồm từ vựng phổ thông, thuật ngữ chuyên ngành, thuật ngữ hành chính – pháp lý, tên môn học, ngành học và các bộ từ vựng theo cấp độ.
Từ trang tổng hợp này, người đọc có thể lựa chọn đúng nhóm nội dung phù hợp với nhu cầu học tập, làm việc, chuẩn bị hồ sơ hoặc thực hành dịch thuật.
Hệ thống từ vựng và thuật ngữ tại BKMOS được tổ chức cho nhiều nhóm người đọc khác nhau. Mỗi nhóm có thể lựa chọn một lộ trình tra cứu riêng, thay vì phải đọc toàn bộ các bài viết trong danh mục.
Người học ngoại ngữ
Người mới học có thể bắt đầu với các chủ đề quen thuộc như gia đình, trường học, con người, động vật, du lịch, quần áo, lễ hội hoặc địa điểm. Việc học theo chủ đề giúp tạo mối liên hệ giữa các từ và thuận tiện hơn khi vận dụng vào giao tiếp.
Thay vì ghi nhớ những từ đơn rời rạc, người học nên kết hợp từ mới với cụm từ thường đi cùng, câu ví dụ và tình huống sử dụng. Cách học này giúp hạn chế tình trạng nhớ nghĩa nhưng không biết cách đặt câu hoặc dùng từ chưa tự nhiên.
Sinh viên ngành ngôn ngữ và biên phiên dịch
Sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ không chỉ cần biết nghĩa từ điển mà còn phải hiểu cách lựa chọn thuật ngữ theo ngữ cảnh. Các nhóm từ vựng chuyên ngành, thuật ngữ hành chính, pháp lý, tài chính, kỹ thuật và y tế có thể được sử dụng làm nguồn tham khảo ban đầu khi luyện dịch.
Để nâng cao khả năng vận dụng, người học nên kết hợp kho từ vựng với hệ thống hướng dẫn và bài tập thực hành dịch thuật của BKMOS.
Người đang làm việc trong các lĩnh vực chuyên môn
Nhân sự làm việc trong ngành kế toán, ngân hàng, bảo hiểm, kỹ thuật, xây dựng, y tế, du lịch hoặc hành chính văn phòng có thể tra cứu những thuật ngữ thường xuất hiện trong báo cáo, thư điện tử, biểu mẫu, hợp đồng và tài liệu giao dịch.
Tuy nhiên, danh sách thuật ngữ chỉ nên được xem là nguồn tham khảo. Với tài liệu quan trọng, người sử dụng cần kiểm tra lại định nghĩa chuyên môn, quy định áp dụng và cách dùng thống nhất trong doanh nghiệp.
Người chuẩn bị hồ sơ học tập, visa hoặc thủ tục hành chính
Nhóm thuật ngữ về giấy tờ cá nhân, cơ quan nhà nước, bằng cấp, bảng điểm, môn học và ngành đào tạo hỗ trợ người đọc nhận diện nội dung thường xuất hiện trong hồ sơ song ngữ.
Trường hợp hồ sơ cần nộp cho trường học, đại sứ quán, cơ quan hành chính hoặc tổ chức nước ngoài, người đọc nên kiểm tra yêu cầu về ngôn ngữ, công chứng và hình thức bản dịch. Có thể tham khảo thêm thông tin tại trang dịch thuật công chứng của BKMOS.
Biên dịch viên và người mới bắt đầu làm nghề
Kho thuật ngữ có thể giúp biên dịch viên bước đầu xác định trường từ vựng của tài liệu. Tuy nhiên, trước khi đưa một thuật ngữ vào bản dịch chính thức, người dịch vẫn cần kiểm tra:
- Ngữ cảnh của câu và toàn bộ đoạn văn;
- Lĩnh vực chuyên môn của tài liệu;
- Đối tượng sử dụng bản dịch;
- Tài liệu tham chiếu do khách hàng cung cấp;
- Cách dùng đã được thống nhất trong dự án;
- Tên gọi chính thức của cơ quan, tổ chức hoặc sản phẩm.
Tra cứu nhanh theo nhu cầu
Kho nội dung được chia thành sáu hub chính. Người đọc có thể lựa chọn nhóm phù hợp theo bảng dưới đây:
| Nhu cầu tra cứu | Nhóm nội dung phù hợp |
|---|---|
| Học từ vựng giao tiếp, đời sống và học tập | Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề |
| Đọc và dịch tài liệu chuyên môn | Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành |
| Dịch hồ sơ, giấy tờ và văn bản hành chính | Thuật ngữ hành chính – pháp lý tiếng Anh |
| Dịch bảng điểm, chương trình đào tạo và hồ sơ học tập | Tên môn học và ngành học bằng tiếng Anh |
| Ôn luyện tiếng Trung theo cấp độ | Từ vựng tiếng Trung – HSK |
| Học tiếng Nhật theo môi trường và chủ đề | Từ vựng tiếng Nhật theo chủ đề |
Mỗi hub được phát triển như một trang hướng dẫn riêng, trong đó các bài viết thành viên được sắp xếp theo phạm vi nội dung và ý định tra cứu. Người đọc có thể bắt đầu từ hub phù hợp rồi tiếp tục đi sâu vào từng bộ từ vựng cụ thể.
1. Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề
Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề là nhóm nội dung phù hợp với người học muốn mở rộng vốn từ theo những tình huống quen thuộc trong học tập, giao tiếp và đời sống.
Thay vì học từng từ riêng lẻ, người đọc có thể tiếp cận từ vựng theo các nhóm có liên hệ về ý nghĩa, chẳng hạn:
- Trường học, học tập và thi cử;
- Gia đình, tình bạn và các mối quan hệ;
- Tính cách và miêu tả con người;
- Các bộ phận cơ thể;
- Động vật, thực vật và hoa quả;
- Quần áo và đồ dùng cá nhân;
- Quốc gia và quốc tịch;
- Địa điểm và phương tiện;
- Ngày nghỉ và lễ hội;
- Con số, ngày tháng và thời gian;
- Âm nhạc và thể thao;
- Du lịch và khách sạn.
Mỗi bài viết nên được sử dụng như một điểm khởi đầu. Sau khi tra cứu nghĩa, người học cần chú ý thêm loại từ, phát âm, cụm từ thường đi cùng và ví dụ sử dụng trong câu.
Nhóm nội dung này phù hợp với học sinh, sinh viên, người mới học tiếng Anh và những người cần củng cố vốn từ cơ bản trước khi tiếp cận tài liệu chuyên ngành.
Khám phá nội dung: Tổng hợp từ vựng tiếng Anh theo chủ đề thông dụng.
2. Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành
Một từ tiếng Anh có thể được hiểu theo cách khác khi xuất hiện trong tài liệu tài chính, hợp đồng, hướng dẫn kỹ thuật hoặc hồ sơ y tế. Vì vậy, việc tra cứu từ vựng chuyên ngành cần gắn với lĩnh vực và loại văn bản cụ thể.
Hub từ vựng tiếng Anh chuyên ngành tập hợp các bộ thuật ngữ thường gặp trong nhiều lĩnh vực.
Kinh tế – tài chính
Nhóm này bao gồm thuật ngữ kế toán, thuế, ngân hàng, bảo hiểm, báo cáo tài chính, đầu tư và bất động sản. Người đọc có thể sử dụng để nhận diện các khái niệm thường gặp trong báo cáo, chứng từ, hợp đồng và giao dịch tài chính.
Đối với thuật ngữ kinh tế – tài chính, cần phân biệt rõ tên tài khoản, chỉ tiêu báo cáo, nghiệp vụ giao dịch và cách gọi theo từng hệ thống kế toán. Không nên lựa chọn thuật ngữ chỉ dựa trên nghĩa phổ thông.
Kỹ thuật – công nghệ
Nội dung tập trung vào các lĩnh vực như ô tô, máy công trình, thiết bị, máy bơm, vật liệu xây dựng, gỗ, cơ khí, điện – điện tử và thiết kế đồ họa.
Với tài liệu kỹ thuật, người dịch cần kiểm tra chức năng của thiết bị, thông số, bản vẽ, tiêu chuẩn áp dụng và cách gọi đã được sử dụng thống nhất trong dự án. Hai thiết bị có hình thức gần giống nhau vẫn có thể có tên gọi khác nhau do khác nguyên lý hoạt động hoặc mục đích sử dụng.
Y tế – chăm sóc sức khỏe
Nhóm y tế bao gồm thuật ngữ điều dưỡng, bệnh viện, tên khoa phòng, bộ phận cơ thể và một số khái niệm thường gặp trong tài liệu chăm sóc sức khỏe.
Đây là lĩnh vực cần độ chính xác cao. Danh sách từ vựng chỉ nên được sử dụng làm nguồn tham khảo ban đầu, không thay thế tài liệu chuyên môn hoặc ý kiến của người có chuyên môn y tế.
Hành chính – văn phòng
Các bộ từ vựng hành chính văn phòng hỗ trợ người đọc xử lý thư tín, biểu mẫu, hồ sơ nhân sự, chức danh, công việc văn phòng và giao tiếp nội bộ trong doanh nghiệp.
Du lịch – khách sạn
Nhóm này phù hợp với người làm trong ngành dịch vụ, lưu trú, lữ hành và những người cần giao tiếp tiếng Anh trong quá trình đi du lịch hoặc phục vụ khách hàng nước ngoài.
Người đang xử lý tài liệu thực tế có thể tham khảo thêm hệ thống dịch thuật tài liệu chuyên ngành của BKMOS.
Khám phá nội dung: Kho từ vựng tiếng Anh chuyên ngành theo từng lĩnh vực.
3. Thuật ngữ hành chính – pháp lý tiếng Anh
Thuật ngữ hành chính – pháp lý tiếng Anh là nhóm nội dung dành cho người đang đọc, dịch hoặc chuẩn bị hồ sơ có yếu tố nước ngoài.
Các chủ đề chính trong nhóm này gồm:
- Tên tiếng Anh của các bộ, ngành và cơ quan nhà nước;
- Thuật ngữ về cơ quan hành chính và đơn vị trực thuộc;
- Tên các giấy tờ thường dùng trong hồ sơ visa;
- Thuật ngữ hồ sơ mời thầu và hồ sơ dự thầu;
- Thuật ngữ pháp luật, xét xử và tố tụng;
- Từ vựng liên quan đến tội phạm;
- Cấp bậc và chức danh trong quân đội;
- Chức danh và đơn vị hành chính;
- Cách ghi bằng cấp và thông tin cơ quan bằng tiếng Anh;
- Các từ viết tắt thường gặp trong văn bản.
Đối với văn bản hành chính và pháp lý, một cách dịch đúng về mặt từ điển chưa chắc đã phù hợp với hồ sơ thực tế. Người dịch cần kiểm tra tên chính thức của cơ quan, tư cách pháp lý của chủ thể, loại văn bản, hệ thống pháp luật và mục đích sử dụng bản dịch.
Ví dụ, tên một cơ quan có thể được dịch theo chức năng, theo bản dịch chính thức do cơ quan công bố hoặc theo cách thể hiện đã được sử dụng thống nhất trong bộ hồ sơ. Việc tự thay đổi tên gọi giữa các tài liệu có thể làm giảm tính nhất quán và gây khó khăn cho cơ quan tiếp nhận.
Thuật ngữ pháp lý cũng thường phụ thuộc vào hệ thống pháp luật. Hai thuật ngữ có vẻ tương đương về nghĩa nhưng có thể chỉ những khái niệm pháp lý không hoàn toàn giống nhau giữa Việt Nam và quốc gia sử dụng ngôn ngữ đích.
Người đọc đang chuẩn bị giấy tờ để nộp cho cơ quan trong hoặc ngoài nước có thể tham khảo thêm dịch vụ dịch thuật công chứng giấy tờ và hệ thống dịch thuật chuyên ngành của BKMOS.
Khám phá nội dung: Hệ thống thuật ngữ hành chính – pháp lý tiếng Anh.
4. Tên môn học và ngành học bằng tiếng Anh
Việc dịch tên môn học không đơn thuần là chuyển nghĩa từng từ. Một học phần có thể mang tên gần giống nhau nhưng nội dung đào tạo khác nhau giữa các trường. Ngược lại, hai tên học phần khác nhau đôi khi lại đề cập đến nội dung tương đương.
Hub tên môn học và ngành học bằng tiếng Anh được xây dựng để hỗ trợ việc tra cứu tên các môn thuộc nhiều khối ngành:
- Ngôn ngữ và ngoại ngữ;
- Kế toán và kiểm toán;
- Tài chính – ngân hàng;
- Quản trị kinh doanh;
- Quản lý đất đai;
- Nông nghiệp và khuyến nông;
- Trồng trọt;
- Chăn nuôi;
- Thú y;
- Lâm nghiệp;
- Kỹ thuật và công nghệ;
- Các ngành đào tạo khác.
Nhóm nội dung này đặc biệt hữu ích khi tham khảo cách dịch:
- Bảng điểm;
- Học bạ;
- Bằng tốt nghiệp;
- Chứng chỉ;
- Chương trình đào tạo;
- Đề cương môn học;
- Giấy xác nhận sinh viên;
- Hồ sơ du học;
- Hồ sơ đánh giá hoặc công nhận văn bằng.
Khi dịch bảng điểm hoặc chương trình đào tạo, cần ưu tiên tên tiếng Anh chính thức do cơ sở giáo dục công bố. Trong trường hợp không có tên chính thức, người dịch phải đối chiếu nội dung học phần, hệ đào tạo và cách sử dụng thuật ngữ của ngành.
Không nên tự động dùng cùng một bản dịch cho mọi học phần có tên tiếng Việt gần giống nhau. Ví dụ, một môn có tên “Quản lý tài chính” có thể được thể hiện khác nhau tùy thuộc nội dung tập trung vào doanh nghiệp, ngân hàng, tài chính công hay quản trị dự án.
Người đang chuẩn bị bảng điểm, bằng cấp hoặc hồ sơ học tập có thể tham khảo thêm hướng dẫn tại trang dịch thuật công chứng hồ sơ.
Khám phá nội dung: Tên các môn học và ngành học bằng tiếng Anh.
5. Từ vựng tiếng Trung – HSK
Hub từ vựng tiếng Trung – HSK tập hợp các bài học và danh sách từ theo cấp độ hoặc chủ đề.
Nội dung chính gồm:
- Từ vựng tiếng Trung HSK3;
- Từ vựng tiếng Trung HSK4;
- Từ vựng tiếng Trung HSK5;
- Các từ ghép thường gặp trong tiếng Trung;
- Từ vựng tiếng Trung theo chủ đề;
- Các nhóm từ phục vụ giao tiếp, học tập và công việc.
Khi học từ vựng tiếng Trung, người học nên kết hợp chữ Hán, phiên âm, nghĩa tiếng Việt và ví dụ ngữ cảnh. Chỉ ghi nhớ một nghĩa duy nhất có thể dẫn đến nhầm lẫn khi từ được sử dụng trong cấu trúc hoặc lĩnh vực khác.
Đối với từ ghép, cần chú ý quan hệ giữa các thành tố và nghĩa của toàn bộ từ. Không phải từ ghép nào cũng có thể được suy ra bằng cách cộng nghĩa riêng lẻ của từng chữ.
Người học có thể bắt đầu từ cấp độ phù hợp, sau đó mở rộng sang nhóm từ theo chủ đề và luyện sử dụng trong câu hoàn chỉnh. Khi gặp một từ mới, nên ghi lại cả lượng từ, từ loại, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa và cách kết hợp thường gặp.
Đối với thuật ngữ tiếng Trung trong hợp đồng hoặc tài liệu chuyên ngành, cần xác định rõ văn bản sử dụng chữ giản thể hay phồn thể, thị trường áp dụng và quy ước thuật ngữ của từng doanh nghiệp.
Khám phá nội dung: Kho từ vựng tiếng Trung và HSK theo cấp độ.
6. Từ vựng tiếng Nhật theo chủ đề
Từ vựng tiếng Nhật theo chủ đề được sắp xếp theo những môi trường và sự vật quen thuộc, giúp người đọc lựa chọn nội dung cần học thuận tiện hơn.
Các nhóm hiện có và dự kiến mở rộng gồm:
- Thiên nhiên;
- Động vật;
- Thực vật;
- Quần áo;
- Nhà cửa và đồ đạc;
- Đô thị;
- Công trường;
- Công việc;
- Đời sống hằng ngày;
- Giao tiếp trong môi trường lao động.
Nhóm nội dung này phù hợp với người mới học tiếng Nhật, sinh viên, thực tập sinh, người lao động và những người thường xuyên tiếp xúc với tài liệu Nhật – Việt.
Khi học từ vựng tiếng Nhật, cần chú ý cách đọc, chữ Hán, âm Hán – Nhật, ngữ cảnh và mức độ trang trọng. Một khái niệm có thể được biểu đạt bằng những từ khác nhau tùy theo giao tiếp đời thường, môi trường công sở hoặc tài liệu kỹ thuật.
Đặc biệt trong môi trường doanh nghiệp, người học cần phân biệt từ ngữ giao tiếp thông thường với kính ngữ, khiêm nhường ngữ và những cách diễn đạt có tính quy ước.
Khám phá nội dung: Tổng hợp từ vựng tiếng Nhật theo chủ đề.
Cách tra cứu và sử dụng thuật ngữ chính xác
Kho từ vựng chỉ thực sự hữu ích khi người đọc biết cách kiểm tra và vận dụng, thay vì chỉ ghi nhớ từng cặp từ song ngữ.
1. Xác định đúng lĩnh vực
Trước tiên, cần xác định từ đang xuất hiện trong giao tiếp phổ thông hay tài liệu chuyên môn. Một thuật ngữ trong tài chính có thể mang nghĩa khác khi được sử dụng trong kỹ thuật hoặc pháp luật.
Nếu chưa xác định được lĩnh vực, người tra cứu có thể xem tiêu đề tài liệu, đơn vị phát hành, mục đích sử dụng và các thuật ngữ xuất hiện xung quanh.
2. Đọc toàn bộ câu và đoạn văn
Không nên dịch một từ khi tách rời khỏi câu. Cấu trúc ngữ pháp, chủ thể, động từ, từ đi kèm và nội dung của đoạn văn đều có thể ảnh hưởng đến cách hiểu.
Trong nhiều trường hợp, nghĩa chính xác chỉ có thể được xác định sau khi đọc toàn bộ mục, điều khoản hoặc phần mô tả liên quan.
3. Kiểm tra loại tài liệu
Cùng một khái niệm có thể được thể hiện khác nhau trong hợp đồng, báo cáo tài chính, hồ sơ y tế, hướng dẫn sử dụng hoặc văn bản hành chính.
Loại văn bản cũng quyết định mức độ trang trọng, cách trình bày và cách lựa chọn thuật ngữ. Bản dịch một cụm từ trong tài liệu quảng cáo có thể không phù hợp khi sử dụng trong hợp đồng hoặc văn bản pháp lý.
4. Tra cứu cả cụm từ
Trong nhiều trường hợp, đơn vị cần dịch không phải một từ đơn mà là một cụm từ cố định. Tra cứu từng từ riêng biệt có thể dẫn đến một bản dịch đúng từng thành phần nhưng sai nghĩa tổng thể.
Người học nên ghi nhớ các cụm từ thường đi cùng và những cấu trúc phổ biến, thay vì chỉ lưu lại một từ nguồn và một nghĩa tiếng Việt.
5. Kiểm tra cách dùng chính thức
Đối với tên cơ quan, văn bằng, chức danh, tiêu chuẩn hoặc chương trình đào tạo, nên ưu tiên cách thể hiện chính thức do tổ chức liên quan công bố.
Nếu cơ quan hoặc doanh nghiệp đã có website, biểu mẫu song ngữ hoặc tài liệu tiếng Anh chính thức, các nguồn này cần được xem xét trước khi lựa chọn cách dịch mới.
6. Duy trì tính nhất quán
Sau khi lựa chọn một thuật ngữ phù hợp, cần sử dụng nhất quán trong toàn bộ tài liệu, trừ khi ngữ cảnh đòi hỏi cách biểu đạt khác.
Với dự án dài, người dịch nên lập bảng thuật ngữ gồm:
- Thuật ngữ trong ngôn ngữ nguồn;
- Thuật ngữ trong ngôn ngữ đích;
- Định nghĩa hoặc mô tả ngắn;
- Ngữ cảnh sử dụng;
- Nguồn tham chiếu;
- Ghi chú của khách hàng hoặc người hiệu đính.
7. Không phụ thuộc hoàn toàn vào dịch máy
Công cụ dịch tự động có thể hỗ trợ nhận diện nghĩa ban đầu nhưng không phải lúc nào cũng xác định đúng lĩnh vực, mục đích của tài liệu và quan hệ giữa các thuật ngữ.
Kết quả dịch máy cần được kiểm tra bởi người có năng lực ngôn ngữ và hiểu biết phù hợp với nội dung tài liệu. Điều này đặc biệt quan trọng với tài liệu pháp lý, tài chính, kỹ thuật và y tế.
Học từ vựng kết hợp thực hành dịch thuật
Ghi nhớ từ vựng là bước khởi đầu. Để sử dụng từ chính xác, người học cần đặt thuật ngữ vào câu, đoạn văn và loại tài liệu cụ thể.
Một lộ trình tham khảo gồm bốn bước:
- Chọn một nhóm từ vựng phù hợp với trình độ hoặc lĩnh vực quan tâm.
- Đọc nghĩa, ví dụ và ghi chú ngữ cảnh của từng thuật ngữ.
- Thử đặt câu hoặc dịch một đoạn ngắn có sử dụng các từ vừa học.
- Đối chiếu bản dịch, kiểm tra cách kết hợp từ và sửa những lựa chọn chưa tự nhiên.
Người học có thể kết hợp kho thuật ngữ này với hệ thống thực hành dịch thuật Anh – Việt và Việt – Anh theo chuyên ngành của BKMOS. Các bài thực hành giúp đưa từ vựng ra khỏi danh sách tra cứu và đặt vào những văn bản có ngữ cảnh cụ thể.
Khi luyện dịch, người học không nên chỉ so sánh từng câu với bản tham khảo. Cần tự đánh giá vì sao một thuật ngữ được lựa chọn, liệu có phương án nào khác và cách diễn đạt nào phù hợp nhất với đối tượng đọc.
Vì sao cần phân biệt từ vựng phổ thông và thuật ngữ chuyên ngành?
Từ vựng phổ thông thường có phạm vi sử dụng rộng và xuất hiện trong nhiều tình huống giao tiếp. Thuật ngữ chuyên ngành lại gắn với một khái niệm cụ thể trong một lĩnh vực nhất định.
Sự khác biệt không chỉ nằm ở mức độ khó. Một từ quen thuộc vẫn có thể mang nghĩa chuyên môn.
Chẳng hạn, những từ như consideration, instrument, party, provision hoặc execution có thể được hiểu rất khác khi xuất hiện trong hợp đồng và văn bản pháp lý. Tương tự, các từ như current, bearing, stress hoặc load cần được xác định theo ngữ cảnh kỹ thuật.
Do đó, khi tra cứu một thuật ngữ, người đọc cần trả lời ba câu hỏi:
- Từ này đang được sử dụng trong lĩnh vực nào?
- Nó đang mô tả sự vật, hành động, chức năng hay khái niệm gì?
- Cách dịch nào phù hợp với toàn bộ tài liệu?
Nguyên tắc biên soạn nội dung tại BKMOS
Kho từ vựng và thuật ngữ được BKMOS định hướng phát triển theo các nguyên tắc:
- Phân loại nội dung theo ngôn ngữ, lĩnh vực và nhu cầu tra cứu;
- Hạn chế trộn lẫn từ vựng phổ thông với thuật ngữ chuyên môn;
- Ưu tiên nghĩa phù hợp với ngữ cảnh sử dụng;
- Bổ sung ví dụ, cụm từ liên quan và ghi chú khi cần;
- Kiểm tra những thuật ngữ có nhiều cách dịch;
- Cập nhật các bài cũ chưa còn phù hợp;
- Hợp nhất những bài có nội dung và ý định tìm kiếm trùng nhau;
- Kết nối việc học từ vựng với thực hành dịch thuật;
- Dẫn người đọc đến nguồn chuyên sâu hơn khi danh sách từ chưa đủ để giải quyết nhu cầu.
Nội dung chuyên môn trên BKMOS Blog được định hướng và kiểm duyệt bởi Nguyễn Đình Phúc – Founder/CEO BKMOS, chuyên gia dịch thuật, với kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực dịch thuật và xử lý hồ sơ đa ngôn ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Kho từ vựng của BKMOS có những ngôn ngữ nào?
Kho hiện tập trung vào tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Nhật. Trong đó, tiếng Anh được chia thành từ vựng theo chủ đề, từ vựng chuyên ngành, thuật ngữ hành chính – pháp lý và tên môn học – ngành học.
Nên bắt đầu học từ vựng từ nhóm nào?
Người mới học nên bắt đầu với từ vựng theo những chủ đề quen thuộc. Sinh viên và người đang làm việc có thể lựa chọn trực tiếp nhóm chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực của mình.
Danh sách từ vựng có thể dùng ngay để dịch tài liệu không?
Danh sách từ vựng chỉ nên được xem là tài liệu tham khảo. Trước khi đưa thuật ngữ vào bản dịch chính thức, cần kiểm tra ngữ cảnh, loại văn bản, tài liệu tham chiếu và cách sử dụng thống nhất trong toàn bộ hồ sơ.
Làm thế nào để ghi nhớ thuật ngữ chuyên ngành?
Người học nên chia từ theo nhóm khái niệm, ghi lại cụm từ thường đi cùng, đặt câu và luyện dịch các đoạn văn ngắn. Việc gặp lại thuật ngữ trong nhiều ngữ cảnh thường hiệu quả hơn học một danh sách dài trong một lần.
Có nên dịch tên môn học theo nghĩa từng từ không?
Không nên áp dụng máy móc. Cần ưu tiên tên chính thức do cơ sở giáo dục công bố. Khi không có bản tiếng Anh chính thức, người dịch cần xem nội dung học phần, chương trình đào tạo và thuật ngữ thường dùng trong ngành.
Thuật ngữ hành chính có một cách dịch duy nhất không?
Không phải lúc nào cũng có một cách dịch duy nhất. Cách thể hiện có thể phụ thuộc vào tên chính thức của cơ quan, loại hồ sơ, quốc gia tiếp nhận và cách dùng đã được thống nhất trong bộ tài liệu.
Có thể sử dụng công cụ dịch tự động để tra cứu thuật ngữ không?
Có thể sử dụng công cụ dịch tự động để tham khảo nghĩa ban đầu, nhưng kết quả cần được kiểm tra lại. Công cụ tự động có thể không nhận diện đúng chuyên ngành, ngữ cảnh và mục đích sử dụng của tài liệu.
Tiếp tục tra cứu theo từng nhóm
- Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề
- Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành
- Thuật ngữ hành chính – pháp lý tiếng Anh
- Tên môn học và ngành học bằng tiếng Anh
- Từ vựng tiếng Trung – HSK
- Từ vựng tiếng Nhật theo chủ đề
BKMOS – Chuyên gia dịch thuật của bạn.
