Học bạ tiếng Anh là gì? Cách dịch chuẩn hồ sơ

Khi nộp hồ sơ xin visa hoặc xét tuyển vào các trường đại học quốc tế, một lỗi dịch thuật nhỏ trong học bạ cũng có thể khiến bạn mất đi cơ hội cả đời. Vậy học bạ tiếng Anh là gì và làm sao để dịch thuật công chứng đúng chuẩn quy định của Đại sứ quán?

Bài viết này được chia sẻ bởi chuyên gia dịch thuật với kinh nghiệm hơn 20 năm chuyên xử lý nhiều hồ sơ học thuật, hồ sơ du học và dịch thuật công chứng tại BKMOS sẽ giúp bạn hiểu học bạ tiếng Anh là gì, khi nào nên dùng School Transcript hay School Report, và cần lưu ý gì khi dịch học bạ để nộp hồ sơ chính thức.

1. Học bạ tiếng Anh là gì?

Học bạ tiếng Anh thường được dịch là School Transcript hoặc School Report.

Trong hồ sơ du học, visa, học bổng hoặc dịch thuật công chứng, School Transcript thường là cách dịch an toàn để các cơ quan nước ngoài hiểu và chấp nhận nhất. “School Report” có thể dùng khi muốn nhấn mạnh học bạ phổ thông hoặc báo cáo kết quả học tập của học sinh.

Ngoài ra, khi học bạ được dùng như hồ sơ kết quả học tập chính thức, chúng ta vẫn có thể dịch học bạ là Academic Transcript, tuy nhiên, cách dịch này thường khiến người đọc liên tưởng đến bảng điểm học thuật chính thức, đặc biệt ở bậc cao đẳng/đại học.

Xem thêm: Bằng đại học Tiếng Anh là gì?

So sánh các dùng khác nhau giữa các thuật ngữ:

Học bạ thường đi kèm bảng điểm, bằng tốt nghiệp, chứng chỉ và nhiều giấy tờ học tập khác trong hồ sơ du học, visa. Bạn có thể xem thêm bài Giấy tờ học tập tiếng Anh là gì để hiểu cách dịch từng loại tài liệu

2. Dịch học bạ sang tiếng Anh để làm gì?

Học bạ dịch sang tiếng Anh thường được dùng trong các trường hợp sau:

• Du học: Nộp hồ sơ vào trường phổ thông, cao đẳng, đại học, chương trình trao đổi học sinh hoặc khóa dự bị.
• Xin học bổng: Chứng minh thành tích học tập, điểm trung bình, quá trình rèn luyện và nhận xét của nhà trường.
• Chuyển trường quốc tế: Trường tiếp nhận cần học bạ để đánh giá trình độ, lớp học tương đương và quá trình học trước đó.
• Định cư, bảo lãnh, đoàn tụ gia đình: Một số hồ sơ yêu cầu bản dịch học bạ để chứng minh quá trình học tập của con.
• Xin visa: Học bạ có thể là một phần trong bộ hồ sơ chứng minh mục đích học tập.
• Bổ sung hồ sơ cá nhân: Một số tổ chức, cơ quan hoặc chương trình đào tạo yêu cầu bản dịch học bạ có công chứng.

Xem thêm: Lý lịch tư pháp Tiếng Anh là gì?

3. Học bạ và bảng điểm tiếng Anh có giống nhau không?

Học bạ và bảng điểm đều có thể liên quan đến kết quả học tập, nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Bảng điểm thường được dịch là Transcript hoặc Academic Transcript. Đây là tài liệu tập trung vào điểm số, môn học, tín chỉ, học kỳ, năm học và kết quả học tập. Bảng điểm thường phổ biến ở bậc đại học, cao đẳng, trung cấp hoặc các chương trình đào tạo chuyên môn.

Trong khi đó, học bạ là hồ sơ học tập thường dùng ở bậc tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Ngoài điểm số, học bạ còn có thể bao gồm thông tin cá nhân học sinh, quá trình học tập, hạnh kiểm, năng lực, phẩm chất, nhận xét của giáo viên, kết quả lên lớp, khen thưởng hoặc xác nhận của nhà trường nên sẽ thường được dịch là School Report hoặc School Transcript tùy theo ngữ cảnh

Ví dụ:

• Bảng điểm đại học: University Academic Transcript
• Học bạ THPT: High School Transcript/High School Report
• Học bạ cấp 2: Lower Secondary School Transcript/Secondary School Report.
• Học bạ cấp 1: Primary School Transcript/ Primary School Report

Trong thực tế dịch thuật, không nên dịch máy móc “học bạ” thành một thuật ngữ duy nhất trong mọi trường hợp. Người dịch cần xem nội dung tài liệu, cấp học và mục đích sử dụng để chọn cách dịch phù hợp cho nên một số trường hợp có thể sử dụng Academic Transcript để gần hơn với hệ thống giáo dục ở một số nước phương tây

Cụ thể:

4. Mẫu dịch một số thuật ngữ thường gặp trong học bạ sang tiếng Anh

“Hoàn thành tốt” tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là:

Excellent Completion
Completed Well
Good Completion

Trong hồ sơ học bạ tiểu học, BKMOS thường ưu tiên cách dịch dễ hiểu, sát nghĩa và nhất quán:

Completed Well

“Hoàn thành” tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là:

Completed

Đây là cách dịch ngắn gọn, rõ nghĩa và phù hợp với hệ thống đánh giá không dùng điểm số.

“Chưa hoàn thành” tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là:

Not Yet Completed

Cách dịch này mềm hơn “Failed” và sát với tinh thần đánh giá học sinh trong học bạ Việt Nam.

“Đạt” và “Chưa đạt” tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là:

Passed / Not Passed
Satisfactory / Unsatisfactory
Achieved / Not Achieved

Tùy ngữ cảnh, “Đạt” không nhất thiết phải dịch là “Passed”. Nếu đang nói về phẩm chất, năng lực hoặc tiêu chí đánh giá, “Achieved” hoặc “Satisfactory” có thể phù hợp hơn.

 “Hạnh kiểm tốt” tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là:

Good Conduct

Ví dụ:

Hạnh kiểm: Tốt
Conduct: Good

“Học lực giỏi” tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là:

Excellent Academic Performance

Ví dụ:

Học lực: Giỏi
Academic Performance: Excellent

Lưu ý từ chuyên gia Bkmos: Với học bạ theo chương trình giáo dục phổ thông mới, một số cấp học có thể dùng cách đánh giá bằng nhận xét hoặc mức đạt được thay vì chỉ dùng điểm số. Chẳng hạn, quy định đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT có các mức như “Hoàn thành tốt”, “Hoàn thành”, “Chưa hoàn thành”; khi dịch cần chuyển ngữ nhất quán và không làm sai bản chất đánh giá

5. Một số lưu ý khi dịch thuật học bạ sang Tiếng Anh

Không tự ý quy đổi điểm nếu không có yêu cầu

Học bạ Việt Nam thường dùng thang điểm 10. Một số nước dùng thang điểm chữ A, B, C hoặc GPA 4.0. Khi dịch thuật công chứng, người dịch không nên tự ý quy đổi điểm 8.5 thành A hoặc GPA 3.5 nếu bản gốc không ghi như vậy.

Cách làm an toàn là giữ nguyên điểm số theo bản gốc

ví dụ:

Mathematics: 8.5
Literature: 7.8
English: 9.0

Nếu cần giải thích hệ điểm, có thể thêm ghi chú ngắn:

Grading scale: 10-point scale

Dịch đúng tên môn học trong học bạ

Tên môn học cần dịch thống nhất, không dịch tùy tiện.

Ví dụ:

Riêng các môn trong chương trình mới hoặc tên môn tích hợp, cần dịch theo đúng bản chất môn học. Ví dụ “Khoa học tự nhiên” nên dịch là Natural Sciences, còn “Lịch sử và Địa lý” nên dịch là History and Geography.

Giữ nguyên cấu trúc quan trọng của học bạ

Học bạ là tài liệu có tính xác nhận. Khi dịch, cần giữ các phần quan trọng như tên trường, năm học, lớp, điểm, nhận xét, chữ ký, con dấu. Nếu bản dịch bỏ mất phần xác nhận, người tiếp nhận có thể nghi ngờ tính đầy đủ của tài liệu.

Không làm đẹp nội dung vượt quá bản gốc

Một lỗi thường gặp là dịch “nhận xét giáo viên” theo hướng quá trau chuốt, làm thay đổi sắc thái. Ví dụ, bản gốc ghi “Có tiến bộ trong học tập” thì không nên dịch thành “The student has made outstanding academic achievements” vì “outstanding” làm tăng mức độ đánh giá so với bản gốc.

Cách dịch phù hợp hơn:

The student has made progress in learning.

Chú ý chữ ký, dấu và ghi chú

Trong bản dịch công chứng, các yếu tố như chữ ký, dấu đỏ, dấu giáp lai, ghi chú viết tay thường cần được thể hiện bằng chú thích tiếng Anh, ví dụ:

Signed
Sealed
Round seal of the school
Signature of the Principal
Signature of the Homeroom Teacher

6. Dịch thuật học bạ có cần công chứng không?

Thông thường, nếu học bạ dùng để nộp cho cơ quan nước ngoài, trường quốc tế, đơn vị xét tuyển, cơ quan di trú hoặc lãnh sự, người nộp nên chuẩn bị bản dịch công chứng tiếng Anh. Bản dịch công chứng giúp xác nhận nội dung bản dịch phù hợp với bản gốc và có giá trị sử dụng trong hồ sơ hành chính.

Tuy nhiên, yêu cầu cụ thể có thể khác nhau tùy từng quốc gia, từng trường hoặc từng cơ quan tiếp nhận. Có nơi chỉ cần bản scan học bạ và bản dịch tiếng Anh; có nơi yêu cầu bản dịch công chứng; có nơi yêu cầu thêm hợp pháp hóa lãnh sự hoặc chứng nhận của trường. Vì vậy, trước khi dịch, nên kiểm tra kỹ hướng dẫn hồ sơ của đơn vị tiếp nhận.

7. Hồ sơ cần chuẩn bị khi dịch học bạ tiếng Anh

Thông thường, để dịch học bạ sang tiếng Anh, bạn cần chuẩn bị:

• Bản gốc học bạ hoặc bản sao rõ nét
• Bản scan hoặc ảnh chụp đầy đủ các trang cần dịch
• Thông tin yêu cầu của đơn vị tiếp nhận nếu có
• Tên tiếng Anh chính thức của trường nếu trường đã có
• Cách ghi họ tên theo hộ chiếu nếu dùng cho hồ sơ du học hoặc visa
• Thời hạn cần nhận bản dịch

Nếu học bạ có nhiều trang, nhiều năm học hoặc có dấu xác nhận ở từng trang, bạn nên gửi đầy đủ tài liệu để đơn vị dịch thuật kiểm tra trước khi báo thời gian và chi phí thực hiện.

8. Có nên tự dịch học bạ sang tiếng Anh không?

Nếu chỉ cần tham khảo nội dung, bạn có thể tự dịch học bạ sang tiếng Anh. Tuy nhiên, nếu dùng để nộp hồ sơ chính thức, đặc biệt là hồ sơ du học, visa, xin việc, học bổng hoặc định cư, bạn nên sử dụng dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp.

Lý do là học bạ có nhiều thuật ngữ chuyên ngành giáo dục, nhiều bảng biểu, nhiều mục đánh giá và có thể liên quan đến yêu cầu công chứng. Một lỗi nhỏ trong tên môn học, điểm số, xếp loại hoặc thông tin cá nhân cũng có thể khiến hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung hoặc nộp lại.

Đặc biệt, bạn không nên tự ý:

• Quy đổi điểm từ thang 10 sang GPA 4.0
• Dịch sai tên trường hoặc cấp học
• Bỏ qua các phần nhận xét, xác nhận, chữ ký, con dấu
• Dịch thiếu trang
• Thay đổi bố cục làm bản dịch khó đối chiếu
• Dùng thuật ngữ không thống nhất giữa các năm học

Một bản dịch học bạ tốt cần đảm bảo đúng nội dung, đúng thuật ngữ, đúng hình thức và phù hợp với mục đích sử dụng.

9. Câu hỏi thường gặp về “học bạ tiếng Anh là gì?”

Học bạ tiếng Anh là gì?

Học bạ tiếng Anh thường được dịch là  School Transcript hoặc School Report, tùy cấp học và mục đích sử dụng. Trong hồ sơ du học, visa hoặc dịch thuật công chứng, School Transcript thường là cách dịch an toàn hơn hoặc có thể dịch Academic Transcript đối với học bạ được dùng như hồ sơ kết quả học tập chính thức

Học bạ THPT tiếng Anh là gì?

Học bạ THPT có thể dịch là High School Report hoặc Upper Secondary School Report. Nếu nộp hồ sơ du học Mỹ, Canada, Úc, cụm High School Transcript thường dễ hiểu hơn.

Học bạ cấp 2 tiếng Anh là gì?

Học bạ cấp 2 có thể dịch là Secondary School report hoặc Lower Secondary School Report hoặc Lower Secondary School Transcript.

Học bạ cấp 1 tiếng Anh là gì?

Học bạ cấp 1 có thể dịch là Primary School Report hoặc Primary School Transcript.

Có nên dịch học bạ là “report card” không?

Có thể dùng report card trong một số ngữ cảnh, nhưng nếu dịch học bạ để nộp hồ sơ du học, công chứng, xin visa hoặc chuyển trường quốc tế, nên dùng School report hoặc School Transcript.

Dịch học bạ có cần giữ nguyên điểm số không?

Có. Khi dịch học bạ, nên giữ nguyên điểm số theo bản gốc. Không nên tự ý đổi điểm thang 10 sang GPA 4.0 hoặc điểm chữ nếu cơ quan tiếp nhận không yêu cầu.

Học bạ và bảng điểm tiếng Anh có giống nhau không?

Không hoàn toàn giống nhau. Học bạ thường dùng cho bậc phổ thông và có thể dịch là School Report hoặc School Transcript. Bảng điểm thường dùng cho đại học, cao đẳng và dịch là Transcript hoặc Academic Transcript.

10. Dịch thuật công chứng Học bạ tại Bkmos có gì khác biệt?

Một bản dịch học bạ chuẩn không chỉ là dịch đúng từ “học bạ”, mà còn phải áp dụng đúng thuật ngữ theo cấp học, quốc gia tiếp nhận và yêu cầu của trường/cơ quan xét duyệt, để hội đồng tuyển sinh quốc tế dễ dàng đối chiếu và hiểu chính xác năng lực học tập của người nộp hồ sơ.

Tại Dịch thuật Bkmos, với quy trình chuẩn quốc tế, chúng tôi cam kết:

• Định dạng bản dịch (Format) giống gốc, giúp form hồ sơ đẹp và dễ đối chiếu.

• Thuật ngữ chuyên ngành giáo dục chuẩn xác theo từng quốc gia đích (Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nhật, Hàn…).

• Công chứng bản dịch theo đúng yêu cầu của khách hàng

Bạn đang cần dịch thuật công chứng học bạ để chuẩn bị cho kỳ nhập học sắp tới, nhưng chưa biết trường của bạn tại nước sở tại yêu cầu định dạng thuật ngữ nào, liên hệ ngay với Dịch thuật BKMOS để được báo giá hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất!